Sanctiemaatregelen

Voor cultuurgoederen afkomstig uit Irak en Syrië zijn bijzondere regels opgesteld.

Sinds het uitbreken van conflicten zijn deze landen veel van hun beschermd cultuurbezit kwijtgeraakt. Musea, archieven en bibliotheken zijn beroofd van belangrijke voorwerpen. Archeologische vindplaatsen werden en worden geplunderd. Overal ter wereld duiken kunstvoorwerpen en archeologische voorwerpen uit Irak en Syrië op. Internationale organisaties hebben maatregelen genomen om dit tegen te gaan. De Verenigde Naties (VN) en de Europese Unie (EU) hebben verbodsbepalingen voor cultureel erfgoed afgekondigd:

  • U mag geen voorwerpen uit Irak en Syrië binnen of, als ze zich er al bevinden, buiten het grondgebied van de EU brengen;
  • U mag niet handelen in cultuurgoederen afkomstig uit Irak of Syrië waarvan u weet of kunt vermoeden dat ze illegaal uit deze landen zijn meegenomen.

Dit verbod is vastgelegd in sanctieregelingen die zijn opgesteld via resoluties van de VN en via EU-verordeningen. Voor Syrië is dit vastgelegd in de 'Sanctieregeling Syrië 2012' en voor Irak in  'Sanctieregeling Irak 2004 II'. Op 12 februari 2015 werd door de VN Veiligheidsraad unaniem 'Resolutie 2199' aangenomen, waarbij de vernietiging van het Iraakse en Syrische culturele erfgoed werd veroordeeld en werd opgeroepen tot beschermende maatregelen.

Soorten voorwerpen

In de EU verordeningen is een verbod opgenomen voor een aantal soorten cultuurgoederen die niet mogen worden ingevoerd, uitgevoerd of waarin mag worden gehandeld. Het gaat om voorwerpen van archeologisch, historisch, cultureel, wetenschappelijk of religieus belang. De 15 soorten cultuurgoederen komen overeen met de bijlage bij Verordening No. 116/2009 over de uitvoer van cultuurgoederen, maar dan zonder de waardedrempels.

De verboden gelden niet wanneer u kunt aantonen dat de cultuurgoederen vóór 6 augustus 1990 uit Irak zijn uitgevoerd. Voor Syrië geldt het verbod niet wanneer de cultuurgoederen vóór 15 maart 2011 het land hebben verlaten, of met toestemming van de autoriteiten.

Schendingen van deze regels worden in Nederland aangemerkt als misdrijf of overtreding. De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed houdt toezicht op de naleving en werkt daarbij nauw samen met douane, politie, experts en internationale collega’s.

Op de website van de International Council of Museums (ICOM) vindt u specifieke informatie over cultuurgoederen

Daarnaast kunt u op de website van de UNESCO nadere informatie vinden over het erfgoed uit deze Syrië en Irak.