Wet tot teruggave cultuurgoederen afkomstig uit bezet gebied (2007)

Op 14 mei 1954 kwam het Verdrag inzake de bescherming van culturele goederen in geval van een gewapend conflict tot stand. Dit Verdrag heet ook wel de Haagse Conventie 1954. Het Verdrag gaat over de bescherming van onroerend en roerend cultureel erfgoed in geval van een gewapend conflict.

Het bijbehorende Protocol gaat vooral over roerende zaken. Het is gericht op het voorkomen van het uitvoeren van culturele goederen uit een tijdens een gewapend conflict bezet gebied, en op teruggave van voorwerpen die toch zijn uitgevoerd. Veel landen zijn intussen toegetreden tot het Verdrag en het Protocol, waaronder ook veel lidstaten van de EU.

Cultuurgoederen uit bezet gebied

Het Verdrag en het Eerste Protocol zijn in Nederland omgezet in de Wet tot teruggave cultuurgoederen afkomstig uit bezet gebied. Deze wet trad in Nederland op 11 april 2007 in werking. De wet geeft regels over inbewaringneming en instelling van een vordering tot teruggave van cultuurgoederen afkomstig uit een tijdens een gewapend conflict bezet gebied. Ook is in deze Wet het verbod vastgelegd om cultuurgoederen afkomstig uit een bezet gebied Nederland binnen te brengen of in Nederland onder zich te houden.

Een vordering kan in Nederland worden ingesteld voor cultuurgoederen die op of na 14 januari 1959 tijdens een gewapend conflict bezet gebied zijn uitgevoerd. Onder cultuurgoederen vallen de culturele goederen als bedoeld in artikel 1, onder a, van het Verdrag: Cultuurgoederen die ‘van groot belang zijn voor het cultureel erfdeel van ieder volk’, zoals kunstwerken, handschriften, boeken en andere voorwerpen die uit een oogpunt van kunst, geschiedenis of oudheidkunde van belang zijn en wetenschappelijke verzamelingen of belangrijke verzamelingen boeken of archiefbescheiden. Iedere verdragspartij kan zelf bepalen welke zaken zij feitelijk als cultuurgoederen beschouwt.

De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed en de Belastingdienst/douane houden toezicht op de naleving van deze Wet.