Uitvoer van cultuurgoederen uit Nederland

Sinds de opheffing van de Europese binnengrenzen in 1992 is er vrij verkeer van goederen tussen de lidstaten van de Europese Unie (EU). Dit betekent dat de douane het transport van cultuurgoederen tussen deze landen niet meer systematisch controleert. Sinds 1993 is er daarom Europese regelgeving voor bescherming van het nationale erfgoed.

Uitvoervergunning voor bepaalde cultuurgoederen

Wie voorwerpen boven een bepaalde waarde en ouderdom tijdelijk of definitief buiten de Europese Unie wil uitvoeren, heeft een vergunning nodig. De regels voor uitvoer gelden ook bij koop en verkoop via het internet en de post. Overtreedt u ze, dan loopt u het risico op inbeslagname en hoge boetes. De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed heeft een brochure met uitleg over de regels en over het aanvragen van een uitvoervergunning. Hier de mogelijkheid voor het aanvragen van een uitvoervergunning.

De Inspectie bepaalt of een aangevraagde vergunning verleend kan worden. Zij let er daarbij vooral op dat geen goederen worden uitgevoerd die in Nederland of in een andere lidstaat van de EU tot het “nationale bezit” behoren. Daarbij is bijvoorbeeld te denken aan goederen die afkomstig zijn uit een museum, bibliotheek of kerkelijke collectie. Maar ook andere goederen kunnen vanwege hun bijzondere belang een beschermde status hebben gekregen. Dergelijke goederen mogen vaak niet zonder bijzondere toestemming worden uitgevoerd. In uitzonderlijke gevallen kan worden bepaald dat een object dat nog niet is beschermd, alsnog voor bescherming in aanmerking komt. Meer informatie staat beschreven in behandeling van aanvragen voor uitvoervergunningen voor cultuurgoederen (met een beslisschema).

Rond de afgifte van Specifieke open vergunningen (SOV's) is een aantal wijzigingen doorgevoerd. Van deze SOV's maken vooral professionele musici gebruik. Om de administratieve last te verminderen, is de duur van de vergunning verlengd naar vijf jaar. In deze brochure lees u meer informatie over muziekinstrumenten als beroepsuitrusting in het grensoverschrijdende verkeer.

Wanneer moet u een uitvoervergunning aanvragen?

Dat wordt bepaald door drempels voor waarde en ouderdom per categorie cultuurgoederen. Deze drempels zijn gelijk in alle lidstaten van de EU. Een uit te voeren voorwerp moet eigendom of rechtmatig bezit zijn van degene die het voorwerp gaat verkopen, gebruiken of tentoonstellen in een land buiten de EU.

In deze brochure vindt u de cultuurgoederen waarom het gaat en de daarbij behorende internationale douanecodes. Voor elke categorie voorwerpen zijn de waarde- en ouderdomsdrempels vermeld. Stel, u wilt een 60 jaar oude tekening uitvoeren die € 20.000 waard is. Voor tekeningen (categorie 5) is er een waardedrempel van € 15.000 en een ouderdomsdrempel van 50 jaar. U heeft dus een uitvoervergunning nodig. Deze drempels gelden niet alleen bij definitieve uitvoer naar een land buiten de EU, bijvoorbeeld vanwege verkoop. Ze gelden ook bij tijdelijke uitvoer om objecten tentoon te stellen in een museum of op een beurs, of om ze te laten restaureren.

Ook bij verhuisboedels kunt u voor bepaalde voorwerpen een uitvoervergunning nodig hebben. Hoe u de voorwerpen over de grens wilt vervoeren is niet van belang. Als u cultuurgoederen in uw bagage meeneemt of via de post verstuurt, kan toch een vergunning vereist zijn. In bijlage B van de brochure leest u hoe u een uitvoervergunning aanvraagt en welke soorten uitvoervergunningen er zijn.

Wanneer heeft u geen uitvoervergunning nodig?

U hoeft geen uitvoervergunning aan te vragen wanneer de ouderdom of de waarde van een cultuurgoed onder de voor de betreffende categorie geldende drempels blijft. Wel kan de douane om bewijsmateriaal vragen, zoals facturen, expertiserapporten en verzekeringsbescheiden. Zonodig kan de CDIU (Belastingdienst/Douane Groningen/ Centrale Dienst voor In- en Uitvoer) op verzoek van u of uw vertegenwoordiger een schriftelijke verklaring afgeven waaruit blijkt dat het om een niet-vergunningplichtig voorwerp gaat. Voor transport van cultuurgoederen binnen de EU is geen uitvoervergunning nodig, tenzij het gaat om voorwerpen die vallen onder beschermende wetgeving van Nederland of andere lidstaten. Daarvoor is speciale toestemming nodig van de eigenaar of – in het geval van Nederland – van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).